Σκέψεις περί της εκλογής νέου Προέδρου της Δημοκρατίας.

Του Άρη Πετράκη
03/10/2024

Το 2025 λήγει η θητεία της Προέδρου της Δημοκρατίας (στο εξής: ΠτΔ) και θα γίνει η εκλογή νέου ΠτΔ από τη Βουλή. Το καλοκαίρι που πέρασε ξεκίνησε από πολιτικούς και δημοσιογράφους η δημόσια συζήτηση για τα πρόσωπα που θα προταθούν για τη θέση του ΠτΔ και για τις πολιτικές εξελίξεις που πιθανώς προκαλέσει η διαδικασία εκλογής του.

Για παράδειγμα, στις 21-6-2024 αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της εφημερίδας «Το Βήμα» άρθρο με τίτλο «Γιατί η εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας δεν θα είναι μια τυπική υπόθεση» και υπότιτλο «Οι πολιτικές εξελίξεις και τα σενάρια γύρω από την Προεδρική εκλογή. Πού θα αναζητήσει συμμάχους ο Κυριάκος Μητσοτάκης;»[1]. Στο ανωτέρω άρθρο αναφέρεται ότι «Μετά την αναθεώρηση του 2019, η Βουλή δεν διαλύεται αν ο υποψήφιος δεν λάβει στην τρίτη ψηφοφορία τα 3/5 του συνόλου των βουλευτών, δηλαδή 180 ψήφους, και δεν προκηρύσσονται εκλογές. Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναδεικνύεται όποιος/α συγκεντρώσει στην τέταρτη ψηφοφορία την απόλυτη πλειοψηφία, 151 ψήφους. Αν ούτε αυτό γίνει κατορθωτό, τότε στην πέμπτη και τελευταία ψηφοφορία αρκεί η σχετική πλειοψηφία, κάτω από 151 βουλευτές, χωρίς να ορίζεται κατώτερο όριο. Ένας Πρόεδρος της Δημοκρατίας με τόσο μικρή αποδοχή και κομματικά «χρωματισμένος» δεν θα έχει το κύρος να επιτελέσει τα λιγοστά του καθήκοντα, τα οποία όμως δεν είναι ασήμαντα, καθώς στις αρμοδιότητές του ανήκει και η σύγκληση του Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών.». Από το ανωτέρω απόσπασμα προκύπτει ότι ο αρθρογράφος παραδέχεται πως ο ΠτΔ  έχει λιγοστά καθήκοντα πλην όμως τα θεωρεί σημαντικά και για να υποστηρίξει αυτή την άποψη δίνει ως παράδειγμα την σύγκληση από τον ΠτΔ του Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών.

Σε άλλο άρθρο με τίτλο «Ζητείται δεξιός Πρόεδρος της Δημοκρατίας», που αναρτήθηκε στην ειδησεογραφική ιστοσελίδα News 24/7 στις 29-6-2024, προτείνονται ως πιθανοί υποψήφιοι ΠτΔ οι «δεξιοί» Αντώνης Σαμαράς, Κώστας Καραμανλής, Κώστας Τασούλας και Παναγιώτης Πικραμμένος και αναλύονται οι λόγοι για τους οποίους θα μπορούσε να επιλεγεί καθένας από αυτούς. Από το ανωτέρω άρθρο καθίσταται ολοφάνερο ότι η κυβέρνηση μπορεί να εκλέξει «δεξιό» ΠτΔ. Κατά συνέπεια, τυχόν επιλογή μη «δεξιού» ΠτΔ θα πρέπει να αιτιολογηθεί πολιτικά από την «δεξιά» κυβέρνηση της Ν.Δ.

Μετά από τα πρώτα δημοσιεύματα περί της εκλογής ΠτΔ, ο Πρωθυπουργός φέρεται να δήλωσε ότι το πρόσωπο του ΠτΔ πρέπει να έχει ευρύτερη αποδοχή και έσπευσε να σταματήσει την όποια δημόσια συζήτηση επί του θέματος δηλώνοντας ότι η συζήτηση θα ανοίξει τον Φεβρουάριο του 2025, όπως προκύπτει από άρθρο που αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της εφημερίδας «Η Ναυτεμπορική» στις 16-7-2024 με τίτλο «Κ. Μητσοτάκης: δεν θα αποφασίσω μόνος μου για Πρόεδρο Δημοκρατίας»[2].

Αναμένοντας την επανέναρξη του δημοσίου διαλόγου για την εκλογή του νέου ΠτΔ αξίζει κανείς να παρατηρήσει ότι κάποιοι προσπαθούν να αποκρύψουν από τους πολίτες ότι μετά από την αναθεώρηση του Συντάγματος το 2019, η εκλογή του ΠτΔ μπορεί να γίνει από την εκάστοτε κυβέρνηση, που έχει την πλειοψηφία των βουλευτών, χωρίς να χρειάζεται να συνεργαστεί ή να υποστηριχθεί από κόμματα ή βουλευτές της αντιπολίτευσης.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με το άρθρο 32 του αναθεωρημένου Συντάγματος του 2019[3], η εκλογή ΠτΔ επιτυγχάνεται με μία διαδικασία που μπορεί να περιλάβει από μία έως πέντε διαδοχικές ψηφοφορίες στη Βουλή, μεταξύ των οποίων προβλέπεται κάθε φορά η πάροδος χρονικού διαστήματος πέντε ημερών. Αν επιτευχθεί η εκλογή ΠτΔ σε οποιαδήποτε ψηφοφορία, εννοείται ότι οι υπόλοιπες παραλείπονται. Συγκεκριμένα, για την εκλογή ΠτΔ στην πρώτη και τη δεύτερη ψηφοφορία απαιτείται η θετική ψήφος 200 βουλευτών, στην τρίτη ψηφοφορία απαιτείται η θετική ψήφος 180 βουλευτών, στην τέταρτη ψηφοφορία απαιτείται η θετική ψήφος τουλάχιστον 151 βουλευτών και στην πέμπτη ψηφοφορία απαιτείται μόνο σχετική πλειοψηφία. Επομένως, θεωρητικά, στην πέμπτη ψηφοφορία μπορεί να εκλεγεί ΠτΔ ακόμα και με την θετική ψήφο 1 βουλευτή, αν όλοι οι υπόλοιποι βουλευτές απέχουν. Συνεπώς, μπορεί να εκλεγεί ΠτΔ στην πρώτη ψηφοφορία ή το αργότερο στην πέμπτη ψηφοφορία, δηλαδή μετά από 24 ημέρες.

Στο παρελθόν, πριν από την αναθεώρηση του Συντάγματος, η εκάστοτε κυβέρνηση έκανε πολιτικά παζάρια και συμφωνίες κάτω από το τραπέζι με κόμματα και βουλευτές της αντιπολίτευσης, ώστε να μη βρεθεί σε αδυναμία εκλογής ΠτΔ, που θα οδηγούσε σε πτώση της κυβέρνησης και προκήρυξη βουλευτικών εκλογών. Το πολιτικό παζάρι μεταξύ των κομμάτων εξουσίας ενίοτε περιελάμβανε στοιχεία πολιτικού εκβιασμού. Για παράδειγμα, αν κυβερνούσε η «δεξιά» αλλά δεν είχε τους βουλευτές που χρειαζόταν για να εκλέξει ΠτΔ, τότε η κυβέρνηση πρότεινε έναν «κεντρώο» ή «αριστερό» για τη θέση του ΠτΔ, ώστε να τον ψηφίσουν τα υπόλοιπα κόμματα και το αντίστροφο. Έτσι προέκυπτε δήθεν ισορροπία στην πολιτική ζωή ενώ στην πραγματικότητα τα κόμματα εξουσίας μοίραζαν μεταξύ τους την πίτα της εξουσίας. Για να δικαιολογηθεί αυτή η πρακτική είχαν αναγάγει την συναίνεση των κομμάτων εξουσίας στην εκλογή ΠτΔ σε δήθεν θέσφατο. Τα κόμματα εξουσίας ισχυρίζονταν διαχρονικά ότι ο ΠτΔ πρέπει να είναι άτομο ευρείας αποδοχής, που εκφράζει όλους ή όσο το δυνατόν περισσότερους πολίτες. Ουδέποτε εξήγησαν γιατί το ίδιο δεν θα έπρεπε να ισχύει για την Κυβέρνηση και γενικότερα όλες τις θέσεις της εκτελεστικής εξουσίας...

Από τη νέα συνταγματική διάταξη (άρθρο 32) σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η εκάστοτε κυβέρνηση διαθέτει την απόλυτη πλειοψηφία των βουλευτών (τουλάχιστον 151) προκύπτει ότι αυτή έχει την δυνατότητα να εκλέξει ως ΠτΔ το πρόσωπο της επιλογής της χωρίς να εξαρτάται από τα λοιπά κόμματα και βουλευτές της αντιπολίτευσης. Επομένως, είναι βέβαιο ότι το 2025 το κυβερνόν κόμμα θα μπορεί να εκλέξει όποιον επιθυμεί ως ΠτΔ. Η μοναδική περίπτωση μη εκλογής προσώπου της αρεσκείας του κυβερνόντος κόμματος ως ΠτΔ, ειδικά στην τέταρτη ψηφοφορία, θα ήταν αν ένας ικανός αριθμός βουλευτών του καταψήφιζε τον προτεινόμενο ΠτΔ ή απείχε από την ψηφοφορία και ταυτόχρονα δεν ψήφιζαν τον προτεινόμενο ΠτΔ βουλευτές άλλων κομμάτων, ώστε να υπάρξουν 151 θετικές ψήφοι. Το σενάριο αυτό φαίνεται ως σενάριο επιστημονικής φαντασίας, αν αναλογιστούμε πόσες φορές έχει επιβληθεί η λεγόμενη «κομματική πειθαρχία» στους βουλευτές της Ν.Δ. αλλά και άλλων κομμάτων ακόμα και για απλά νομοσχέδια. Αλλά και σε μία τέτοια περίπτωση, θα ακολουθήσει η πέμπτη ψηφοφορία, όπου είναι βέβαιο ότι θα εκλεγεί ΠτΔ. Σε κάθε περίπτωση, τυχόν εκλογή ΠτΔ με σχετική πλειοψηφία στην πέμπτη ψηφοφορία, σύμφωνα με το αναθεωρημένο Σύνταγμα, θα αποτρέψει τυπικά την προσφυγή σε βουλευτικές εκλογές λόγω αδυναμίας εκλογής ΠτΔ, όπως συνέβαινε παλαιότερα, όμως πολιτικά θα μεταφραστεί ως απόσυρση της εμπιστοσύνης της Βουλής στην Κυβέρνηση.

Παρότι είναι ξεκάθαρο ότι η κυβέρνηση της Ν.Δ. δεν έχει ανάγκη τα λοιπά κόμματα για να εκλέξει ΠτΔ, τα Μ.Μ.Ε. συνεχίζουν να αναπαράγουν το παραμύθι της Κυβέρνησης περί ανάγκης ευρείας συναίνεσης επί του προσώπου του ΠτΔ. Τα καθεστωτικά Μ.Μ.Ε. διαδίδουν ότι ο Πρωθυπουργός κρατάει κλειστά τα χαρτιά του μέχρι νεωτέρας, λες και οι πολίτες αγωνιούν για το αποτέλεσμα ή δεν ξέρουν ότι η Κυβέρνηση θα εκλέξει το πρόσωπο της αρεσκείας της, είτε θέλουν είτε δεν θέλουν οι βουλευτές της αντιπολίτευσης. Το πρόσωπο της αρεσκείας της Κυβέρνησης ή του Πρωθυπουργού δεν είναι σίγουρο ότι θα είναι κάποιος «δεξιός» παρά τα σχετικά δημοσιεύματα με τα οποία εσωκομματικοί αντίπαλοι πιέζουν πολιτικά τον Πρωθυπουργό. 

Σε κάθε περίπτωση, μόνο οι αδαείς, που δεν ασχολούνται με την πολιτική, συνεχίζουν να πιστεύουν ότι το πρόσωπο του ΠτΔ, από όποιον πολιτικό χώρο κι αν προέρχεται, θα κάνει την διαφορά υπηρετώντας έναν «διακοσμητικό» θεσμό. Αξίζει να θυμηθούμε ότι κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης αρκετοί πολίτες δημοκρατικών πεποιθήσεων πίστευαν ότι ο ΠτΔ θα έκανε παρεμβάσεις κατά των μνημονίων, θα ανέπεμπε νομοσχέδια στη Βουλή, δεν θα υπέγραφε κάποια Προεδρικά Διατάγματα κλπ. Όλοι αυτοί διαψεύσθηκαν από τα γεγονότα. Στην πραγματικότητα, και όχι στην πολιτική θεωρία, το αξίωμα του ΠτΔ είναι σχεδόν «διακοσμητικό» για τη λειτουργία του πολιτεύματος, όπως προκύπτει τυπικά από τις αρμοδιότητές του αλλά και ουσιαστικά από τον τρόπο άσκησης αυτών από τους διατελέσαντες ΠτΔ. Μάλιστα στη συνείδηση των περισσοτέρων πολιτών το αξίωμα του ΠτΔ είναι απόλυτα «διακοσμητικό» και όχι σχεδόν «διακοσμητικό».

Συνεπώς, η δημόσια συζήτηση για την εκλογή νέου ΠτΔ ουδεμία αξία έχει από τη στιγμή που οι πραγματικές του εξουσίες είναι ελάχιστες (π.χ. απονομή χάριτος σε καταδικασμένους εγκληματίες, σύγκληση Συμβουλίου Πολιτικών Αρχηγών). Στο σημείο αυτό αξίζει να θυμηθούμε τα Συμβούλια Πολιτικών Αρχηγών, που πραγματοποιήθηκαν προ μίας δεκαετίας περίπου χωρίς τη Χρυσή Αυγή και το Κ.Κ.Ε., για να κατανοήσουμε την σπουδαιότητα (!!!) της σύγκλησής τους από τον ΠτΔ…

Εν κατακλείδι, και σε άλλα κράτη ο ανώτατος άρχοντας έχει «διακοσμητικό» ρόλο, όπως για παράδειγμα ο βασιλιάς της Σουηδίας, αλλά τουλάχιστον σ’ αυτά τα κράτη ο ανώτατος άρχοντας συνδέεται με την ιστορία της χώρας. Στον ελληνικό λαό γεννώνται αρκετά ερωτήματα περί της εν γένει λειτουργίας του θεσμού του ΠτΔ. Οι Έλληνες ΠτΔ τί εξαιρετικό έπραξαν μέχρι σήμερα, ώστε να λαμπρύνουν τον θεσμό και να γραφτούν στην ιστορία; Τί παραπάνω είναι από διεκπεραιωτές διαδικασιών για τις οποίες απαιτείται για τυπικούς λόγους η υπογραφή τους (π.χ. διορισμός υπουργών, σύσταση προξενικών γραφείων, μεταθέσεις δικαστικών λειτουργών); Μετά από 100 ή 200 χρόνια, αν υπάρχει Ελληνισμός, οι ιστορικοί θα γράφουν για τα πολιτικά παζάρια για την εκλογή του εκάστοτε ΠτΔ, που τυπικά είναι ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων, ή για τους πολέμους τους οποίους διεξήγαγαν Εθνικοί Κυβερνήτες και βασιλείς-στρατηλάτες; Τα κόμματα εξουσίας αποφεύγουν συστηματικά να δώσουν απαντήσεις σε τέτοιου είδους ερωτήματα ουσίας και επιμένουν να στηρίζονται σε θεωρίες περί ΠτΔ ευραίας αποδοχής, συναίνεσης των κομμάτων κ.ο.κ. ακόμα και τώρα που κάτι τέτοιο δεν είναι απαραίτητο για την εκάστοτε κυβέρνηση.

ΠΗΓΕΣ:

Το Βήμα, 21-6-2024: «Γιατί η εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας δεν θα είναι μια τυπική υπόθεση», https://www.tovima.gr/2024/06/21/politics/giati-i-eklogi-proedrou-tis-dimokratias-den-tha-einai-mia-typiki-ypothesi/

News 24/7, 29-6-2024: «Ζητείται δεξιός Πρόεδρος της Δημοκρατίας», https://www.news247.gr/magazine/politics/ziteitai-dexios-proedros-tis-dimokratias/

Η Ναυτεμπορική, 16-7-2024: «Κ. Μητσοτάκης: δεν θα αποφασίσω μόνος μου για Πρόεδρο Δημοκρατίας», https://www.naftemporiki.gr/politics/1716977/k-mitsotakis-den-tha-apofasiso-monos-moy-gia-proedro-dimokratias/

[1] https://www.tovima.gr/2024/06/21/politics/giati-i-eklogi-proedrou-tis-dimokratias-den-tha-einai-mia-typiki-ypothesi/

[2] https://www.naftemporiki.gr/politics/1716977/k-mitsotakis-den-tha-apofasiso-monos-moy-gia-proedro-dimokratias/

[3] Φ.Ε.Κ. Α΄  211/2019.

Σημείωση "φ": Υπεύθυνος για το άρθρο είναι αποκλειστικά ο αρθρογράφος. Οι θέσεις του είναι προσωπικές και τίθενται σε δημόσιο διάλογο σε πνεύμα ελευθερίας.

Μετεκλογικά συμπεράσματα και προϋποθέσεις για μια πραγματική Εθνική Διακυβέρνηση της Πατρίδος

Του Πασχάλη Μουλά

28/06/2024

Η γνωστή σε όλους μας και χιλιοειπωμένη φράση «όλοι ίδιοι είναι», όσο κι αν κάποιοι δεν το πιστεύουν, καθορίζει εν πολλοίς τα εκλογικά αποτελέσματα και τα ποσοστά όλων των πολιτικών σχηματισμών που κατέρχονται σε εκλογικές αναμετρήσεις. Τα ιλιγγιώδη ποσοστά αποχής από την κάλπη, που ολοένα τείνουν να πολλαπλασιάζονται άκρως επικίνδυνα όσο περνούν τα έτη, οφείλονται γενικώς στην σήψη του παρόντος συστήματος στη συνείδηση των Ελλαδιτών. Κατ’ επέκταση, το κόμμα των πολιτικών κομμάτων πνέει τα λοίσθια, φέρνοντας το οριστικό τέλος των πολιτικών νάνων της «μεταπολήστευσης».

Για να αποτυπωθεί και σε επίπεδο ποσοστών, όμως, αυτή η αναμενόμενη και μη αναστρέψιμη παρακμή, θα πρέπει σε πρώτο επίπεδο τα επονομαζόμενα πατριωτικά/εθνικά/εθνικιστικά/συντηρητικά κόμματα να κερδίσουν εκλογικά το μεγαλύτερο μέρος -αν όχι όλο- των αντίστοιχων ιδεολογικά ψηφοφόρων και σε δεύτερο επίπεδο να πεισθούν οι απέχοντες της κάλπης να αφιερώνουν 10-15 λεπτά κάθε 2-4 χρόνια που πραγματώνονται οι εκλογές, να προσέρχονται στο εκλογικό τους τμήμα και να ψηφίζουν. Αν εξαιρέσουμε τους 500-600 χιλιάδες νεκρούς, ακόμη εγγεγραμμένους στους εκλογικούς καταλόγους (!), οι ψήφοι που δεν ρίχνονται στην κάλπη, είναι κατά κύριο λόγο αντισυστημικές. Ακόμη, όλοι οι συμπατριώτες μας που ανέρχονται σε εκατοντάδες χιλιάδες και εξοστρακίστηκαν εμμέσως στην ξενιτιά όλα αυτά τα χρόνια των μνημονίων και των αποτόκων τους, είναι εθνική ανάγκη να γυρίζουν στα πάτρια εδάφη σε αυτές τις περιόδους, να ψηφίζουν, τιμωρώντας τους πολιτικούς απατεώνες και δούλους των ξένων συμφερόντων που τους ανάγκασαν να γίνουν οικονομικοί μετανάστες τον 21ο αιώνα.

Τα γαμψά και αιματοβαμμένα νύχια του κόμματος των πολιτικών κομμάτων στην Ελλάδα έχουν καταφέρει να εμποτίσουν στο υποσυνείδητο -και στο ασυνείδητο- μιας τεράστιας μερίδας ελληνικού πληθυσμού που σκέφτονται αντισυστημικά, πως όποιον πολιτικό αρχηγό και όποιο πολιτικό κόμμα και εάν ψηφίσουν, το δυστυχές διαχρονικό αποτέλεσμα για την Πατρίδα δεν πρόκειται να διορθωθεί. Ίσως αποτελεί και την μεγαλύτερη επιτυχία του συστήματος, καθώς μη νομίζετε ότι πράγματι οι πολιτικοί νάνοι και οι δημοσιογραφούντες υποστηρικτές τους στενοχωρούνται με την αποχή… Πίσω από την κουρτίνα, μάλλον τρίβουν τα χέρια τους που τα ποσοστά τους, αν και είναι μηδαμινά και καταβαραθρωμένα, φαίνονται πρώτα στην επιλογή των ψηφισάντων!

Πάγια πεποίθησή μου είναι πως πριν προσέλθουμε στις κάλπες, οφείλουμε να διαβάζουμε τα βιογραφικά σημειώματα των πολιτικών αρχηγών και των λοιπών υποψηφίων, να διακρίνουμε την πορεία τους στη διάρκεια του χρόνου, τη συνέπεια λόγων και έργων, καθώς και να υπολογίσουμε τον πραγματιστικό αξιακό κώδικα όλων των ζητούντων την ψήφο μας. Σε αυτή τη βάση, είναι αλήθεια πως τα κόμματα που είναι εν συνόλω εναντίον της νέας τάξης πραγμάτων, κατάφεραν να πείσουν έναν σημαντικό, αλλά όχι επαρκή αριθμό ψηφοφόρων ιδεολογικά σε αυτά προσκείμενο όσον αφορά τις ευρωεκλογές της 9ης Ιουνίου. Προβληματικότερο δε είναι το γεγονός ότι οι πολιτικοί αρχηγοί αυτών των κομμάτων δεν θέλουν να ακούουν για συμπράξεις μεταξύ τους, ούτως ώστε να έρθει εν ευθέτω χρόνω η κυβερνησιμότητα, αλλά διαφαίνεται πως καθείς εξ αυτών πολιτικός αρχηγός επιθυμεί ίσως να κατέχει την απόλυτη αλήθεια, ως μοναχικός καβαλάρης του ταβανιού των εκάστοτε εκλογικών του ποσοστών, τα οποία όσο και εάν ανεβούν στο μέλλον, μεμονωμένα θα είναι στην καλύτερη των περιπτώσεων απλά ανεπαρκή.

Από την άλλη πλευρά, οι ψηφοφόροι των συγκεκριμένων κομμάτων δεν «χωνεύουν» τους υπόλοιπους -υποτίθεται- ομοϊδεάτες πολιτικούς αρχηγούς, εκτός από εκείνον τον αρχηγό που ηγείται στο αντινεοταξίτικο κόμμα που αυτοί ψηφίζουν. Συμπερασματικά, δεν υπάρχει πρόσωπο κοινής αποδοχής. Αυτό το γνωρίζουμε και συνεπώς και όλοι οι προαναφερθέντες πολιτικοί αρχηγοί. Ερώτηση προς αυτούς: μήπως δεν θέλετε τελικά να κυβερνήσετε; Ένα παρελκόμενο συμπέρασμα αμέσως ακόμη συνάγεται: εφόσον δεν υπάρχει πρόσωπο κοινής αποδοχής που να ενώνει τους Έλληνες αντινεοταξίτες και εφόσον οι αρχηγοί αντινεοταξίτικων κομμάτων αλληλοχτυπώνται, πώς θα έλθει μια πραγματική Εθνική Διακυβέρνηση της Πατρίδος; Μάλλον δεν θα έλθει (σύντομα)…

Για να βάλουμε τα πράγματα σε μια σειρά, δεν δύναμαι να διανοηθώ ότι από τα 31 (!) κόμματα που κατήλθαν στις ευρωεκλογές, δεν κατάφερε κάποιος από τους απέχοντες να διαλέξει έστω ένα που να συγκλίνουν οι απόψεις του με αυτό, σε ένα ποσοστό 50-60-70% ! Και είναι αδιανόητο, διότι αυτά τα κόμματα καλύπτουν σχεδόν όλες τις ιδεολογίες και σχεδόν όλο το σύγχρονο πολιτικό φάσμα επιλογών! Δόξα τω Θεώ, κόμματα έχουμε! Ενεργούς πολίτες και ψηφοφόρους γιατί να μην έχουμε; Δεν είναι κατανοητό ακόμη ότι η ψήφος καθορίζει την καθημερινότητά μας;

Είμαι σχεδόν βέβαιος, όσον αφορά τον πατριωτικό/εθνικό/εθνικιστικό/συντηρητικό χώρο, ότι κάποιοι τέως προσωπολάτρες και νυν «μόνοι αυτόκλητοι καουμπόιδες» δημιούργησαν απίστευτα τοξικό προεκλογικό κλίμα σε αντινεοταξίτες ψηφοφόρους. Επένδυσαν στο ξεκατίνιασμα, στις φήμες, στη λάσπη, στις δικαιολογημένες και αδικαιολόγητες εξόφθαλμες προς το αντίστοιχο κοινό τους πρώην εσωτερικές τους μικροδιαμάχες και εν τέλει μάλλον ώθησαν τον κόσμο που τους παρακολουθούσε απομακρυσμένα στην αηδία και την αποχή, παρά στα κόμματα που προέτρεπαν να ψηφιστούν. Φάνηκε άλλως τε και από την ανυπαρξία αξιόλογων ποσοστών των συγκεκριμένων κομμάτων ότι πέρα από την επίθεση προς άλλους, δεν έχουν οι ίδιοι ούτε δυναμική, ούτε κάτι να πουν πολιτικά. Και εν τέλει η όλη «ρητορική» τους προεκλογικά, μόνο δημιουργός πολιτικής σκέψης δεν νοείται...

Είναι πλέον εποχή που ξεκαθαρίζει η ήρα από το στάρι. Η ιδεολογία πρέπει να εφαρμόζεται στην πράξη. Τα μεγάλα λόγια και τα κενά τσιτάτα έχει παρέλθει ο καιρός που ήταν αποδεκτά. Οι πολιτικοί σχηματισμοί που λαμβάνουν τις αντισυστημικές ψήφους, δεν δείχνουν διάθεση κοινής προγραμματικής συμπόρευσης για να γίνουν στη χειρότερη, αξιωματική αντιπολίτευση και η πορεία τους αργά ή γρήγορα είναι προδιαγεγραμμένη να αποτύχει, εάν συνεχίσουν με αυτό το ανάλγητο, αδιέξοδο σκεπτικό.

Η ιδεολογική καθαρότητα είναι ανάγκη εθνικής επιβίωσης να συντηρηθεί και να προφυλαχθεί από κάθε έναν κακόβουλο, της εδώ ή της εκεί πλευράς, όμως είναι το ίδιο επιτακτική η ανάγκη να επικοινωνηθούν με νέα μέσα, νέα λόγια και νέα έργα από νέα κυρίως πρόσωπα, είτε ηλικιακά είτε και πολιτικά μιλώντας, οι πολιτικές θέσεις πάνω στις οποίες θα χτιστεί μια βάση ανθρώπων αμετακίνητη, σταθερή και συμπαγής, η οποία θα ξέρει τι λέει, πότε και πώς να το λέει και γιατί θα το λέει στο ευρύ ακροατήριο. Όσο αυτό δεν καθίσταται εφικτό, όπως συνηθίζει να λέει και ένας καλός φίλος, θα πηγαίνουμε κάθε φορά 10 χρόνια πίσω.

Πασχάλης Κ. Μουλάς

Διαχειριστής του www.exeresi.gr

Σημείωση "φ": Υπεύθυνος για το άρθρο είναι αποκλειστικά ο αρθρογράφος. Οι θέσεις του είναι προσωπικές και τίθενται σε δημόσιο διάλογο σε πνεύμα ελευθερίας.

Δημοσιεύουμε το κείμενο τού Γιάννη Κουριαννίδη με τίτλο "Οι ελληνικές τράπεζες σε πορεία ολέθρου" το οποίο συμπεριελήφθη στον 2ο συλλογικό τόμο τού Κέντρου Φ (ημερομηνία αποστολής κειμένου 12/06/2023), τονίζοντας ότι οι εξελίξεις δικαιώνουν απολύτως τον συγγραφέα.

Οι ελληνικές τράπεζες σε πορεία ολέθρου

του Γιάννη Κουριαννίδη

Πόσοι Έλληνες, άραγε, γνωρίζουν ότι μία βραδυφλεγής βόμβα είναι έτοιμη να σκάσει τα επόμενα χρόνια στην ελληνική οικονομία, που θα έχει ως αποτέλεσμα να βάλει για άλλη μία φορά το κράτος το χέρι του βαθιά στην τσέπη τους; Και μάλιστα με τρόπο πολύ πιο οδυνηρό από αυτόν της μνημονιακής λαίλαπας της δεκαετίας του 2010!

Αυτό είναι κάτι που αποκρύπτεται από τον ελληνικό λαό, μεθοδευμένα και ύπουλα, και οι όποιες υπεύθυνες φωνές, που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και εισηγούνται λύσεις, δεν βρίσκουν διέξοδο στα μέσα ενημέρωσης.

Ο κίνδυνος είναι υπαρκτός και δεδομένος και αφορά για άλλη μια φορά τις ελληνικές τράπεζες. Όπως έχει κατ᾽ επανάληψη επισημάνει ο οικονομολόγος και συγγραφέας Παναγιώτης Αγγελόπουλος, μία σειρά νομοθετικών παρεμβάσεων, από το 2012 έως και το 2019, αποσκοπούσε και πέτυχε τελικά να αποκρύψει την πραγματική κατάσταση των ελληνικών τραπεζών, «η αποκάλυψη της οποίας θα οδηγούσε στην απαίτηση άμεσων ανακεφαλαιοποιήσεων και γενικότερης εξυγίανσης των συστημικών τραπεζών».

Αυτό συμβαίνει κυρίως διότι με τα νομοθετήματα αυτά «κρύφτηκε κάτω από το χαλί» η τραπεζική παθογένεια που έχει να κάνει με την υποτιθέμενη κερδοφορία των τραπεζών, που είναι τόσο ανύπαρκτη, όσο και πλασματική. Γι᾽ αυτό εξάλλου δεν διανέμονται και μερίσματα στους μετόχους.

Οι τρεις διαδοχικές ανακεφαλαιοποιήσεις των τραπεζών, κατά τα έτη 2013, 2014 και 2015, δεν κατάφεραν να επιτύχουν τον υποτιθέμενο στόχο τους, την στήριξη δηλαδή της ελληνικής οικονομίας μέσω της εισροής ιδιωτικών κεφαλαίων στα μετοχικά κεφάλαια των συστημικών τραπεζών. Τα «κόκκινα» δάνεια και οι αναβαλλόμενες φορολογικές απαιτήσεις (εφεξής: ΑΦΑ) αποτελούν και σήμερα ακόμη τον μεγάλο κίνδυνο για την κεφαλαιακή επάρκεια των ελληνικών τραπεζών.

Και αν για τα «κόκκινα» δάνεια έχει γίνει μεγάλη συζήτηση τα τελευταία χρόνια, για τις ΑΦΑ λίγα πράγματα γνωρίζει κανείς. Στην ουσία πρόκειται για την αναβολή της καταβολής του φόρου που πρέπει να πληρώσουν οι τράπεζες, λόγω των ζημιών που αυτές υπέστησαν τα τελευταία χρόνια εξαιτίας της πώλησης ή της τιτλοποίησης δανείων τους. Αυτές οι ζημιές υποτίθεται πως θα συμψηφιστούν με μελλοντικά κέρδη των τραπεζών, σε βάθος 20ετίας!

Επειδή, όμως, κέρδη δεν διαφαίνονται στον ορίζοντα, και ελλοχεύει ο «κίνδυνος» για την κρατικοποίηση των τραπεζών (σε περίπτωση που μία τράπεζα εμφανίζει ζημίες, μπορεί το Δημόσιο να εκδώσει τίτλους υπέρ του – Νόμος 4172/2013), οι ελληνικές τράπεζες έχουν μπει σε έναν φαύλο κύκλο απόσχισης διαφόρων τραπεζικών δραστηριοτήτων, μεταφέροντάς τες σε άλλες θυγατρικές εταιρείες, κάτι που τις δίνει τη δυνατότητα νέων τιτλοποιήσεων και νέων πωλήσεων! Έφτασαν, με τον τρόπο αυτόν, ο αναβαλλόμενος φόρος των ελληνικών τραπεζών να αγγίζει περίπου το … 70% του κεφαλαιακού τους δείκτη, τη στιγμή που ο μέσος όρος στην υπόλοιπη Ευρώπη είναι μόλις 10%!

Ουσιαστικά, μέσω αυτής της «δημιουργικής λογιστικής» (αφού δεν μιλάμε για πραγματικές εισροές στο ενεργητικό των τραπεζών, αλλά για τη μη καταγραφή των ζημιών τους!), δίδεται παράταση στο μαρτύριο ενός προδιαγεγραμμένου θανάτου, αφού όλες οι κυβερνήσεις δεν έδειξαν διατεθειμένες να λάβουν μέτρα για την ανάσχεση αυτής της πορείας ολέθρου. Η ανευθυνότητα αυτής της δημιουργικής λογιστικής και η προχειρότητα με την οποία έγινε απόπειρα να χρυσωθεί το χάπι στους μετόχους, αποτυπώνεται εύγλωττα στον ορισμό των ΑΦΑ, που προβλέπεται να θεσπίζονται μόνον όταν είναι απολύτως βέβαιο ότι θα υπάρξει μελλοντικά κερδοφορία των τραπεζών σε ένα εύλογο χρονικό διάστημα.

Ακόμη και αν κάποια στιγμή όλα πάνε κατ᾽ ευχήν και υπάρξει  κερδοφορία, ακόμη και τότε στην πραγματικότητα δεν θα βελτιωθεί η κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών, αλλά ούτε και η αξιοπιστία και φερεγγυότητά τους, αφού οι ΑΦΑ έχουν ήδη καταγραφεί λογιστικά!

Ο φαύλος αυτός κύκλος έχει ως αποτέλεσμα ουσιαστικά την ακύρωση των ΑΦΑ ως εγγύηση για τη μελλοντική κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών. Αυτό το άχρηστο και απλώς λογιστικοποιημένο προϊόν δεν θα υπάρξει επενδυτής που να μπορεί να το αγοράσει ή να το εγγυηθεί. Είναι βέβαιο, δηλαδή, ότι αργά ή γρήγορα (το «γρήγορα» είναι το προτιμότερο, προκειμένου να μη διογκωθεί ακόμη περαιτέρω!) την άχαρη αυτή δουλειά θα την επωμιστεί για άλλη μία φορά το «πρόθυμο» Ελληνικό Δημόσιο. Θα κληθεί δηλαδή για άλλη μία φορά ο Έλληνας φορολογούμενος να πληρώσει το μάρμαρο μιας αποτυχημένης δημοσιονομικής πολιτικής, που αφού μετακύλισε το χρέος της χώρας στις τσέπες των Ελλήνων πολιτών, τώρα ετοιμάζεται να εγγυηθεί τα διαφυγόντα κέρδη των «επενδυτών» παρέχοντας την εγγύησή του στα δάνεια που … αγόρασαν!

Εκτιμάται ότι το Ελληνικό Δημόσιο θα εγγυηθεί για τα πωληθέντα δάνεια μέχρι και του ύψους των 12 δις. Ευρώ, κάτι που θα είναι πολύ πιο δυσμενές από την 1^η ανακεφαλαιοποίηση, αφού δεν θα επιτρέψει την συμμετοχή του Δημοσίου στα μετοχικά κεφάλαια των τραπεζών. «Και κερατάς και δαρμένος», δηλαδή, όπως λέει ο θυμόσοφος λαός, που καλείται εκ νέου να βγάλει τα κάρβουνα από τη φωτιά!

Όλα αυτά, βεβαίως, οδηγούν μαθηματικά στην εκμηδένιση της κεφαλαιακής επάρκειας των ελληνικών τραπεζών. Η κυβέρνηση θα μπορούσε να επιλέξει μεταξύ δύο προοπτικών: Είτε την κρατικοποίηση των τραπεζών και την σταδιακή εξυγίανσή τους είτε την συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων με τη δημιουργία και σχεδίαση νέων και πρωτοποριακών επενδυτικών προϊόντων. Η κάθε μία από τις επιλογές αυτές έχει τους οπαδούς της και τους θεωρητικούς της. Οι θιασώτες μιας οικονομίας με εθνοκεντρικά χαρακτηριστικά δεν σημαίνει πως είναι κατ᾽ ανάγκην υποστηρικτές της πρώτης επιλογής, αφού η οικονομία είναι ένα μέσον για την επίτευξη του σκοπού και όχι ο ίδιος ο σκοπός, που δεν είναι άλλος από την διαχείριση της εξουσίας προς όφελος του έθνους και της εθνικής κοινωνίας.

Δυστυχώς, όμως, το ελληνικό τραπεζικό σύστημα εξακολουθεί να διοικείται από ανθρώπους μαριονέττες του διεθνούς οικονομικού πλέγματος, που προσπαθούν να εξωραΐσουν μία εικόνα απογοητευτική και χωρίς προοπτική ανάκαμψης.

Γιάννης Χ. Κουριαννίδης

Σημείωση "φ": Υπεύθυνος για το άρθρο είναι αποκλειστικά ο αρθρογράφος. Οι θέσεις του είναι προσωπικές και τίθενται σε δημόσιο διάλογο σε πνεύμα ελευθερίας.

Η ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΩΣ ΛΥΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΥΝΟΜΙΑΣ.

 Γράφει ο Ιωάννης Κανελλόπουλος

 

Η πολυνομία και η κακονομία είναι δύο φαινόμενα που δημιουργούν τεράστιο πρόβλημα στην εύρυθμη λειτουργία των σύγχρονων φιλελεύθερων δημοκρατιών και των εθνικών οικονομιών τους. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου η παραγωγή νόμων και κανονισμών είναι τεράστια, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να εντάξουν στο νομικό τους σύστημα πληθώρα κανονισμών και οδηγιών υπό το φόβο της επιβολής χρηματικών κυρώσεων και διακοπή της χορήγησης των ευρωπαϊκών κονδυλίων.  

Πέραν των Κοινοτικών νόμων, το Ελληνικό νομικό σύστημα καλείται να λειτουργήσει εύρυθμα υπό την πίεση της μαζικής ψήφισης πολυνομοσχεδίων. Τα πολυνομοσχέδια - πολυνόμοι συνιστούν εργαλείο για την εφαρμογή των μνημονιακών δεσμεύσεων, που ανέλαβε η χώρα προς τους δανειστές της και δεν υπακούουν στις αρχές της καλής νομοθέτησης. Με την ένταξη της Ελλάδος στο μηχανισμό δανειακής στήριξης (Μνημόνιο) η εκτελεστική εξουσία έπρεπε να λύσει τον γρίφο της έγκαιρης ψήφισης των εφαρμοστικών νόμων του μνημονίου, καθώς η αποταμίευση των δόσεων στήριξης της ελληνικής οικονομίας είχε συνδεθεί με την επικύρωση των συμφωνηθέντων από το νομοθετικό σώμα.

Το νομικό σύστημα υπέκυψε στις δημοσιονομικά επείγουσες καταστάσεις και να κινηθεί με ταχύτατες διαδικασίες για να μην βρεθεί η χώρα αντιμέτωπη με την χρεοκοπία και την έξοδο από την ευρωζώνη. Ωστόσο, η τυπική έξοδος από το μνημόνιο το 2019 δεν άλλαξε την νομοπαρασκευαστική εθιμική πρακτική. Τα πολυνομοσχέδια συνιστούν, πλέον, εργαλείο εφαρμογής της οικονομικής πολιτικής της εκτελεστικής εξουσίας, το οποίο χρησιμεύει στην επαναβεβαίωση της θέσης των στελεχών του επιτελικού κράτους μέσω της επιτυχούς αλληλεπίδρασης και αλληλοϋποστήριξης με τις εγχώριες οικονομικές ελίτ.

Η πολυνομία -κακονομία δυσχεραίνει την ορθολογική εφαρμογή του δικαίου στην πράξη και ενώπιον των ποινικών, αστικών και διοικητικών δικαστηρίων. Οι δικηγόροι και οι δικαστές καλούνται να εφαρμόσουν νόμους που δεν είναι σαφείς και συχνά το περιεχόμενο τους αντίκειται στο ίδιο το Σύνταγμα και στο περιεχόμενο άλλων νόμων. Η εκτελεστική εξουσία δεν δύναται να αντιληφθεί τις επιπτώσεις της κακής νομοθέτησης,  προκύπτει από τις συνεχείς αλλαγές του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας και του Ποινικού Κώδικα. Ως εκ τούτου οι "νέοι" νόμοι πριν εφαρμοστούν αντικαθίστανται, τροποποιούνται ή καταργούνται με νέους νόμους, οι οποίοι στην συνέχεια θα τροποποιηθούν, θα καταργηθούν ή θα αντικατασταθούν ανάλογα με τις προθέσεις της εκάστοτε κυβέρνησης και των Υπουργών. Οι συνεχείς αλλαγές επιφέρουν την κόπωση και των δικαστικών υπαλλήλων της χώρας, οι οποίοι διαδραματίζουν καίριο διεκπεραιωτικό ρόλο στην διαδικασία της επιτέλεσης του πρωταρχικού σκοπού της δικαιοσύνης.

Πρόσφατα, ο Υπουργός Δικαιοσύνης δεν έκρυψε την επιθυμία του να αλλάξει όλο τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας. Άγνωστο γιατί ο συγκεκριμένος Κώδικας βρίσκεται στο μικροσκόπιο της εκτελεστικής εξουσίας, όταν ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στην Ελλάδα είναι το μέγεθος του Δημοσίου και η πολυπλοκότητα του δικαίου που το διέπει. Το αρμόδιο υπουργείο της δικαιοσύνης φρόνιμο θα ήταν να  αναλώσει τις δυνάμεις του προς την κατεύθυνση της Κωδικοποίησης του Δημοσίου Δικαίου και τον καθορισμό των αρμοδιοτήτων των οργάνων της διοίκησης, ώστε το δημόσιο δίκαιο να καταστεί λειτουργικό και να περιοριστεί στο ελάχιστο η ανάγκη έκδοσης καθοδηγητικών εγκυκλίων. Ενδεικτικά, είναι αναγκαία η κωδικοποίηση της υπάρχουσας νομοθεσίας που αφορά: α) τους δανειολήπτες και τα ζητήματα του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών, β) το νομικό καθεστώς των συγκοινωνιών, γ) τα Αξιόγραφα και δ) την λειτουργία των διοικητικών οργάνων και γενικά το Δημόσιο Δίκαιο.    

Τα χρηματοδοτικά εργαλεία της Ε.Ε. και οι εργαλειοθήκες καλής νομοθέτησης υπάρχουν και μπορούν να αξιοποιηθούν από τα συναρμόδια Υπουργεία. Αυτό που λείπει είναι η πολιτική βούληση. Το νομοθετικό σώμα επιδεικνύει απροθυμία και αδιαφορία να προωθήσει τις απαιτούμενες αλλαγές. Έχει απωλέσει την επαφή του με την κοινωνική πραγματικότητα και τελεί υπό καθεστώς πλήρης άρνησης σχετικά με την πραγματική κατάσταση της ελληνικής κοινωνίας. Σημαντικό ρόλο προς την κατεύθυνση της αλλαγής αυτής της κατάστασης οφείλει να διαδραματίσει ο νομικός κόσμος της χώρας και η κοινωνία των πολιτών διά των συνεχών οχλήσεων και της ασταμάτητης πίεσης στις δομές εξουσίας και στους θεσμούς.

Μετά από δέκα χρόνια εφαρμογής οικονομικών μέτρων συμπίεσης της πραγματικής οικονομίας, το νομοθετικό σώμα και η εκτελεστική εξουσία οφείλουν να ακολουθήσουν την οδό των ουσιαστικών διαρθρωτικών αλλαγών στην δημόσια διοίκηση και τον κρατικό μηχανισμό. Μια καλή αρχή θα ήταν η ουσιαστική κωδικοποίηση των νόμων.

 

Σημείωση "φ": Υπεύθυνος για το άρθρο είναι αποκλειστικά ο αρθρογράφος. Οι θέσεις του είναι προσωπικές και τίθενται σε δημόσιο διάλογο σε πνεύμα ελευθερίας.